السيد محمود الهاشمي الشاهرودي

78

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)

در پرداخت زكات فطره ( - - - ) زكات فطره ) و نيز صدقات به مستحقان ، مستحب است خويشان مستحق بر ديگران مقدم داشته شوند . 11 هبه كردن به ارحام مستحب است ، 12 ليكن نسبت به پدر و مادر ، پس از هبه ، فرزند نمىتواند از هبهء خود برگردد و در جواز انصراف نسبت به ساير خويشان اختلاف است . مشهور ، قائل به عدم جواز آن‌اند 13 ( - - - ) هبه ) . نفقه دادن به خويشان ، جز پدر و مادر و فرزند مستحب است و در آنان با وجود شرايط واجب خواهد بود 14 ( - - - ) نفقه ) . حضانت كودك بر عهدهء پدر و مادر و با فقدان آن دو ، بر عهدهء ديگر ارحام است 15 ( - - - ) حضانت ) . خويشاوندان در ارث بردن از ميّت به ترتيب زير به سه طبقه تقسيم مىشوند . 1 . فرزند ، پدر و مادر ميّت . 2 . پدر بزرگ ، مادر بزرگ ، برادر و خواهر ميّت و فرزندان آنان . 3 . عمو ، عمّه ، دايى و خالهء ميّت و فرزندان ايشان . با وجود طبقهء پيشين ، طبقهء بعدى ارث نمىبرد . چنان كه در يك طبقه نيز با وجود نزديك‌تر به ميّت ، دور تر ارث نمىبرد ؛ از اين رو ، با وجود برادر و خواهر ميّت فرزندانشان ارث نخواهند برد 16 ( - - - ) ارث ) . گواهى دادن ارحام به نفع يا زيان يكديگر با وجود شرايط آن پذيرفته است ، جز شهادت فرزند عليه پدر كه بنابر مشهور پذيرفته نيست ، بلكه بر اين قول ادعاى اجماع شده است . 17 1 . كشف اللثام 7 / 367 ؛ جواهر الكلام 30 / 332 - 334 * 2 . تحرير الوسيلة 2 / 621 - 623 ؛ منهاج الصالحين ( خويى ) 1 / 427 - 428 ؛ توضيح المسائل مراجع 2 / 866 ، 900 ، 918 و 948 ؛ كلمات سديدة / 92 - 93 ؛ ماوراء الفقه 6 / 16 * 3 . توضيح المسائل مراجع 2 / 944 و 913 ؛ مجمع المسائل 2 / 174 * 4 . كلمات سديدة / 281 - 313 * 5 . جواهر الكلام 36 / 342 - 346 * 6 . نضد القواعد الفقهية / 283 - 284 ؛ جواهر الكلام 41 / 58 * 7 . جواهر الكلام 4 / 334 * 8 . 32 / 284 - 285 ؛ العروة الوثقى [ تكملة ] 2 / 67 * 9 . جواهر الكلام 24 / 141 و 145 - 147 ؛ منهاج الصالحين ( خويى ) 2 / 67 * 10 . منتهى المطلب ( ق ) / 990 * 11 . العروة الوثقى 4 / 134 ؛ العروة الوثقى [ تكملة ] 2 / 275 * 12 . العروة الوثقى [ تكملة ] 2 / 168 * 13 . جواهر الكلام 28 / 183 - 184 * 14 . الكافى فى الفقه / 177 ؛ جواهر الكلام 31 / 366 - 371 * 15 . 295 - 297 * 16 . 39 / 7 - 10 * 17 . 41 / 74 .